Kedim Sürekli Gözünü Kaşıyor, Neden? Kedilerde Göz Kaşıma, Göz Ağrısı ve Göz Hastalıkları

Kedim Sürekli Gözünü Kaşıyor, Neden?

Kedinizin sürekli gözünü kaşıması, patisiyle gözüne vurması, yüzünü halıya veya koltuğa sürtmesi ya da bir gözünü kısarak dolaşması basit bir “kaşıntı” gibi görünebilir. Ancak kedilerde göz kaşıma davranışı çoğu zaman gözde rahatsızlık, ağrı, batma hissi veya yüzey hasarının işareti olabilir.

“Kedim sürekli gözünü kaşıyor, neden?” sorusunun cevabı tek bir hastalığa bağlı değildir. Kedilerde göz kaşıma; konjonktivit, kornea ülseri, yabancı cisim, feline herpesvirus enfeksiyonu, travma, alerjik irritasyon, göz kapağı problemleri, kirpik teması, üveit veya glokom gibi farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.

Özellikle göz kaşımaya göz kısma, gözü kapalı tutma, kızarıklık, sulanma, sarı-yeşil akıntı, gözde beyazlık veya mavileşme, bulanıklık, travma öyküsü veya görme kaybı eşlik ediyorsa bu durum acil veteriner göz muayenesi gerektirebilir. Kediler patileriyle gözü kaşıdıkça kornea yüzeyindeki hasar derinleşebilir ve tablo hızla kötüleşebilir.

Kedilerde Göz Kaşıma Ne Anlama Gelir?

Kedilerde göz kaşıma, göz yüzeyinde veya göz çevresinde bir rahatsızlık olduğunu gösteren önemli bir belirtidir. Kediler gözlerindeki ağrıyı veya batmayı insan gibi tarif edemez. Bunun yerine patisiyle göze dokunur, gözünü kısar, yüzünü yere sürter, daha karanlık yerlerde kalmak ister veya gözünü kapalı tutar.

Göz kaşıma davranışı farklı şekillerde görülebilir:

Bu nedenle kedinizin gözünü kaşıması sadece “kaşınıyor” diye düşünülmemelidir. Birçok göz hastalığında ilk fark edilen belirti, kedinin gözüne pati atmasıdır.

Kedim Neden Sürekli Gözünü Kaşır?

Kedilerde göz kaşımanın birçok nedeni olabilir. Doğru tedavi için önce altta yatan nedenin belirlenmesi gerekir.

Kornea Ülseri

Kornea ülseri, kedilerde göz kaşımanın en önemli ve acil nedenlerinden biridir. Kornea, gözün en önündeki saydam tabakadır. Bu tabakada çizik, yara veya doku kaybı oluştuğunda kornea ülseri gelişir.

Kornea çok hassas sinir uçlarına sahiptir. Bu nedenle küçük bir çizik bile kedide ciddi batma hissi ve ağrı oluşturabilir. Kedi bu rahatsızlığı gidermek için gözüne pati atabilir; ancak bu davranış ülseri daha da derinleştirebilir.

Kornea ülserinde şu belirtiler görülebilir:

• Göz kısma
• Gözü kapalı tutma
• Sulanma
• Kızarıklık
• Göze pati atma
• Işıktan rahatsız olma
• Göz yüzeyinde bulanıklık
• Sarı-yeşil veya mukuslu akıntı
• Gözde mavileşme veya beyazlık

Kornea ülseri; kedi kavgası, tırmalanma, düşme, yabancı cisim, göz kapağı problemi veya feline herpesvirus nedeniyle gelişebilir. Göz kaşıma ile birlikte göz kısma varsa fluorescein testiyle kornea mutlaka değerlendirilmelidir.

Yabancı Cisim

Kum, toz, tüy, bitki parçası veya küçük partiküller göz kapağı altına kaçabilir. Kedilerde kum kabı kullanımı, dış ortam teması veya oyun sırasında yabancı cisim riski oluşabilir.

Yabancı cisim göz yüzeyine sürttüğünde batma hissi, sulanma, kızarıklık ve göz kaşıma görülür. Kedi çoğu zaman tek gözünü kısar ve sürekli o göze pati atar. Yabancı cisim dışarıdan her zaman görünmez; üst göz kapağı veya üçüncü göz kapağı altında saklanabilir.

Yabancı cisim uzun süre kalırsa korneada çizik, ülser ve enfeksiyon gelişebilir. Bu nedenle ani başlayan tek taraflı göz kaşıma mutlaka ciddiye alınmalıdır.

Konjonktivit

Konjonktivit, göz kapaklarının iç yüzeyini ve gözün beyaz kısmını örten konjonktiva dokusunun yangısıdır. Kedilerde göz kaşıma, kızarıklık, sulanma, çapaklanma ve akıntının sık nedenlerinden biridir.

Konjonktivit enfeksiyöz veya irritatif nedenlerle gelişebilir. Feline herpesvirus, Chlamydia felis, Mycoplasma türleri ve bakteriyel enfeksiyonlar kedilerde konjonktivit tablosuna neden olabilir. Toz, duman, oda spreyi, temizlik ürünü buharları veya kum tozu gibi irritanlar da konjonktivayı tahriş edebilir.

Konjonktivit olan kedilerde göz kapakları kızarabilir, üçüncü göz kapağı belirginleşebilir ve göz akıntısı görülebilir. Kaşıma davranışı, konjonktivadaki yanma ve rahatsızlık hissinden kaynaklanabilir.

Feline Herpesvirus Enfeksiyonu

Feline herpesvirus-1, kedilerde göz hastalıklarının önemli nedenlerinden biridir. Bu virüs konjonktivit, keratit ve kornea ülserlerine neden olabilir. Göz kaşıma, sulanma, kızarıklık ve göz kısma herpesvirus ile ilişkili olgularda sık görülebilir.

Herpesvirus kaynaklı göz problemleri bazı kedilerde tekrarlayıcıdır. Stres, bağışıklık düşüklüğü, taşınma, yeni hayvanla temas veya başka bir hastalık döneminde belirtiler yeniden ortaya çıkabilir.

Feline herpesvirus olan kedilerde hapşırma, burun akıntısı, iştahsızlık ve halsizlik de eşlik edebilir. Göz kaşıma ile birlikte tekrarlayan akıntı veya konjonktivit varsa viral nedenler değerlendirilmelidir.

Travma

Kedi kavgası, tırmalanma, düşme, çarpma veya ev içi kazalar gözde travmaya neden olabilir. Travma sonrası gözde ağrı, kızarıklık, sulanma, şişlik ve göz kaşıma görülebilir.

Dışarıdan sadece hafif kızarıklık var gibi görünse bile kornea çizikleri, ülser, göz içi kanama veya lens hasarı oluşmuş olabilir. Travma sonrası başlayan göz kaşıma ve göz kısma acil değerlendirilmelidir.

Alerji ve Çevresel İrritasyon

Kedilerde alerjik göz belirtileri köpeklere göre daha az belirgin olabilir; ancak toz, duman, parfüm, oda spreyi, kum tozu, temizlik ürünü buharı veya polen gibi çevresel irritanlar gözde kızarıklık, sulanma ve kaşıma davranışına neden olabilir.

Alerji veya irritasyon genellikle iki gözde daha hafif belirtilerle seyreder. Ancak tek gözde şiddetli kaşıma, göz kısma veya bulanıklık varsa alerji varsayımıyla beklemek doğru değildir. Kornea ülseri ve yabancı cisim mutlaka dışlanmalıdır.

Göz Kapağı ve Kirpik Problemleri

Bazı kedilerde göz kapağı yapısı veya kirpiklerin yönü göz yüzeyine temas ederek kronik tahrişe neden olabilir. Entropion, göz kapağının içe dönmesidir. Bu durumda kapak kenarı veya tüyler korneaya sürter. Bu sürtünme göz kaşıma, sulanma, kızarıklık ve kornea ülserine yol açabilir.

Kedilerde köpeklere göre daha az görülse de göz kapağı problemleri özellikle kronik, tekrarlayan ve tek taraflı göz rahatsızlıklarında akılda tutulmalıdır.

Üveit

Üveit, gözün iç kısmındaki damar tabakanın yangısıdır. Göz içi inflamasyon nedeniyle ağrı, ışığa hassasiyet, kızarıklık, göz kısma ve sulanma görülebilir. Kedi bu rahatsızlık nedeniyle gözüne pati atabilir.

Üveit sadece gözle sınırlı bir problem olmayabilir. Travma, enfeksiyonlar, bağışıklık sistemi hastalıkları veya sistemik hastalıklar üveite neden olabilir. Bu nedenle üveit şüphesinde hem göz hem de genel sağlık durumu değerlendirilmelidir.

Glokom

Glokom, göz içi basıncının yükselmesiyle oluşan ciddi ve ağrılı bir göz hastalığıdır. Kedilerde köpeklere göre daha sinsi seyredebilir; ancak gözde ağrı, kızarıklık, bulanıklık, göz büyümesi ve görme kaybı oluşturabilir.

Glokomda kediler gözünü kısabilir, karanlıkta kalmak isteyebilir, gözüne pati atabilir veya davranış değişikliği gösterebilir. Gözde kaşıma ile birlikte bulanıklık, göz büyümesi veya görme azalması varsa tonometri ile göz içi basıncı ölçülmelidir.

Göz Çevresi Deri Problemleri

Bazen kaşıma doğrudan gözden değil, göz çevresindeki deriden kaynaklanır. Pire alerjisi, dermatit, mantar enfeksiyonu, parazitler, alerjik deri hastalıkları veya yüz bölgesindeki irritasyon göz çevresinde kaşıntıya neden olabilir.

Bu durumda gözün kendisi normal olabilir; ancak göz kapağı çevresinde kızarıklık, tüy dökülmesi, kabuklanma veya yara görülebilir. Yine de göz çevresi kaşıması zamanla göze zarar verebileceği için muayene önemlidir.

Hangi Belirtiler Görülür?

Kedilerde göz kaşıma tek başına görülebilir veya başka belirtilerle birlikte olabilir. Eşlik eden belirtiler, aciliyet açısından çok önemlidir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Göze pati atma
• Yüzünü yere veya koltuğa sürtme
• Göz kısma
• Gözü kapalı tutma
• Gözde sulanma
• Gözde kızarıklık
• Sarı-yeşil akıntı
• Çapaklanma
• Üçüncü göz kapağının belirginleşmesi
• Göz yüzeyinde bulanıklık
• Gözde beyazlık veya mavileşme
• Işıktan rahatsız olma
• Göz kapağında şişlik
• Göz çevresinde tüy dökülmesi veya kabuklanma
• Hapşırma ve burun akıntısı
• Ani görme kaybı
• Halsizlik veya iştahsızlık

Özellikle göz kaşıma ile birlikte göz kısma, bulanıklık, travma veya görme kaybı varsa durum acil değerlendirilmelidir.

Kedi ve Köpekte Farklılık Var mı?

Evet, kedi ve köpeklerde göz kaşımanın nedenleri bazı yönlerden farklıdır.

Kedilerde feline herpesvirus, enfeksiyöz konjonktivitler, kornea ülseri, yabancı cisim, travma ve göz çevresi deri problemleri daha fazla öne çıkar. Kediler göz ağrısını saklama eğiliminde olduğu için, hasta sahibi sadece “gözünü kaşıyor” diye fark ederken muayenede ciddi kornea ülseri veya göz içi hastalık saptanabilir.

Köpeklerde ise alerjik konjonktivit, kuru göz, entropion, anormal kirpikler, basık yüzlü ırklarda kornea ülseri ve çevresel alerjiler daha sık gündeme gelir. Köpekler yüzünü yere sürtme ve gözüne pati atma davranışını daha belirgin gösterebilir.

Bu nedenle göz kaşıma davranışı her türde aynı şekilde yorumlanmamalıdır. Tanısal yaklaşım tür, yaş, ırk, göz yapısı ve eşlik eden belirtilere göre planlanmalıdır.

Hangi Durumlarda Acildir?

Kediniz sürekli gözünü kaşıyorsa ve aşağıdaki belirtilerden biri eşlik ediyorsa veteriner göz muayenesi geciktirilmemelidir.

Kornea ülseri, glokom, travma, ani körlük ve şiddetli ağrı durumlarında erken müdahale görme kaybı riskini azaltabilir.

Veteriner Hekim Muayenesinde Neler Yapılır?

Veteriner göz muayenesi, kaşımanın gerçek nedenini bulmak için sistematik şekilde yapılır. Amaç sadece kaşıntıyı azaltmak değil, gözde ağrı veya hasar oluşturan hastalığı belirlemektir.

Muayenede genellikle şu başlıklar değerlendirilir:

• Kaşımanın ne zaman başladığı
• Tek gözde mi, iki gözde mi olduğu
• Ani mi, yavaş mı geliştiği
• Göz kısma veya ağrı belirtisi
• Sulanma, akıntı veya çapaklanma varlığı
• Travma, kavga veya düşme öyküsü
• Hapşırma, burun akıntısı veya genel hastalık belirtileri
• Daha önce kullanılan damla veya ilaçlar
• Göz kapakları ve kirpik yapısı
• Konjonktiva ve üçüncü göz kapağı
• Kornea yüzeyinin saydamlığı
• Göz bebeği refleksleri
• Göz içi basıncı
• Retina ve fundus değerlendirmesi
• Göz çevresi deri ve kulak muayenesi

Bu değerlendirme sonucunda hangi tanısal testlerin gerekli olduğu belirlenir.

Kullanılabilecek Tanısal Testler

Fluorescein Testi

Fluorescein testi, kornea yüzeyinde çizik veya ülser olup olmadığını anlamak için kullanılan temel testtir. Özel bir boya göz yüzeyine uygulanır. Kornea yüzeyinde doku kaybı varsa bu alan belirginleşir.

Göz kaşıma ile birlikte göz kısma, sulanma, ağrı, bulanıklık veya travma varsa kornea ülseri mutlaka değerlendirilmelidir.

Schirmer Gözyaşı Testi

Schirmer gözyaşı testi, gözyaşı üretimini ölçer. Kedilerde kuru göz köpeklere göre daha az görülse de kronik göz yüzeyi problemleri, mukuslu akıntı, tekrarlayan konjonktivit veya sürekli göz rahatsızlığı varsa değerlendirilebilir.

Tonometri

Tonometri, göz içi basıncını ölçen testtir. Göz kaşıma, kızarıklık, bulanıklık, göz büyümesi veya görme kaybı ile birlikteyse glokom veya üveit açısından göz içi basıncı ölçümü önemlidir.

Göz içi basıncı yüksekse glokom, düşükse üveit gibi yangısal göz hastalıkları açısından değerlendirme yapılır.

Oftalmoskopi / Fundus Muayenesi

Oftalmoskopi ile retina, optik sinir ve gözün arka bölümü değerlendirilir. Ani görme kaybı, göz bebeği refleks bozukluğu, göz içi hastalık veya sistemik hastalık şüphesinde fundus muayenesi önemlidir.

Sitoloji, Kültür ve PCR

Yoğun akıntılı, tekrarlayan veya enfeksiyon şüphesi olan göz problemlerinde sitoloji yapılabilir. Bakteriyel enfeksiyon şüphesinde kültür ve antibiyogram gerekebilir. Feline herpesvirus, Chlamydia felis veya Mycoplasma gibi etkenlerden şüphelenildiğinde PCR testleri tanıya yardımcı olabilir.

Göz çevresi deri problemi varsa deri sitolojisi, mantar incelemesi veya parazit değerlendirmesi de gerekebilir.

Tedavi Genel Olarak Nasıl Planlanır?

Kedilerde göz kaşımanın tedavisi, altta yatan nedene göre planlanır. Her göz kaşıyan kediye aynı damla veya aynı tedavi yaklaşımı doğru değildir.

Tedavi genel olarak şu başlıklara göre şekillenebilir:

Kornea ülseri varsa korneayı koruyucu ve iyileşmeyi destekleyici tedavi

• Yabancı cisim varsa uzaklaştırılması
• Konjonktivit varsa altta yatan nedene yönelik yaklaşım
• Feline herpesvirus şüphesinde antiviral ve destekleyici planlama

Enfeksiyon varsa muayene ve gerekirse test sonucuna göre antimikrobiyal yaklaşım

Travma varsa hasarın derecesine göre tedavi planı

Üveit varsa inflamasyonun kontrolü ve altta yatan nedenin araştırılması

• Glokom varsa göz içi basıncın kontrol edilmesi
• Kapak veya kirpik problemi varsa cerrahi değerlendirme
• Alerji veya çevresel irritasyon varsa tetikleyici faktörlerin kontrolü
• Göz çevresi deri hastalığı varsa dermatolojik değerlendirme
• Ağrı ve göz yüzeyi rahatsızlığının kontrollü yönetimi

Tedavide amaç sadece kaşıma davranışını azaltmak değil, bu davranışa neden olan hastalığı doğru belirlemektir.

Evde Ne Yapılmalı, Ne Yapılmamalı?

Kediniz sürekli gözünü kaşıyorsa evde bazı güvenli destekler uygulanabilir; ancak bunlar veteriner muayenesinin yerine geçmez.

Evde Yapılabilecekler

Göz çevresindeki akıntıyı steril serum fizyolojik ile nazikçe temizleyebilirsiniz.

Göze bastırmadan ve ovalamadan temizlik yapın.

Kaşımanın tek gözde mi, iki gözde mi olduğunu gözlemleyin.

Göz kısma, bulanıklık, akıntı, kızarıklık veya görme azalması olup olmadığını not edin.

Gözdeki değişimi fotoğrafla takip edebilirsiniz.

Travma, kavga veya düşme öyküsü varsa veteriner hekime söylemek üzere not alın.

Kediniz gözüne sürekli pati atıyorsa veteriner hekiminizin önerisiyle yakalık kullanabilirsiniz.

Tozlu kum, sigara dumanı, oda spreyi ve temizlik ürünü buharlarından uzak tutun.

Evde Yapılmaması Gerekenler

İnsanlar için kullanılan göz damlalarını uygulamayın.

Eski veya başka bir hayvana verilmiş damlayı kullanmayın.

Kortizonlu damlaları muayenesiz kullanmayın.

Antibiyotikli damlayı gelişigüzel kullanmayın.

Gözü çay, bitkisel karışım, kolonya veya antiseptiklerle temizlemeyin.

Göze bastırmayın veya masaj yapmayın.

Kedinin gözü kaşımasına izin verip beklemeyin; kaşıma kornea hasarını artırabilir.

Gözde ağrı, bulanıklık veya görme kaybı varsa beklemeyin.

Sadece “alerjidir” diyerek tek taraflı göz kısma ve kaşımayı hafife almayın.

Evde amaç, gözü daha fazla tahriş etmemek ve kısa sürede doğru tanı için veteriner göz muayenesi planlamaktır.

Kortizonlu veya Antibiyotikli Göz Damlalarının Bilinçsiz Kullanım Riski

Kedilerde göz kaşıma görüldüğünde evde bulunan eski göz damlalarını kullanmak ciddi risk oluşturabilir. Çünkü kaşımanın nedeni bilinmeden kullanılan damlalar bazı hastalıklarda durumu kötüleştirebilir.

Özellikle kortizon içeren göz damlaları, kornea ülseri olan bir kedide ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Kornea ülseri varken kortizon kullanımı ülserin derinleşmesine, enfeksiyonun ilerlemesine ve iyileşmenin gecikmesine neden olabilir. Bazı vakalarda göz bütünlüğünü tehdit eden sorunlar gelişebilir.

Antibiyotikli damlalar da her göz kaşımasında doğru seçenek değildir. Eğer kaşımanın nedeni yabancı cisim, travma, glokom, üveit, alerji, viral hastalık veya göz kapağı problemi ise antibiyotik tek başına sorunu çözmez. Gereksiz antibiyotik kullanımı direnç gelişimine de katkıda bulunabilir.

Bu nedenle “kedim gözünü kaşıyor, hangi damlayı kullanayım?” sorusundan önce “kedim neden gözünü kaşıyor?” sorusunun yanıtlanması gerekir.

Geç Kalınırsa Ne Olur?

Göz kaşıma bazen hafif bir irritasyon gibi görünse de, altta ciddi bir hastalık varsa gecikme kalıcı hasara yol açabilir. Ayrıca kedinin patisiyle gözü kaşıması mevcut hasarı daha da artırabilir.

Geç kalındığında şu komplikasyonlar gelişebilir:

• Kronik göz ağrısı
• Kornea üzerinde kalıcı leke
• Derin kornea ülseri
• Kornea perforasyonu
• Göz içi enfeksiyon
• Üveite bağlı komplikasyonlar
• Glokoma bağlı optik sinir hasarı
• Enfeksiyonun ilerlemesi
• Göz çevresinde deri yaraları
• Kalıcı görme kaybı
• İleri vakalarda gözün cerrahi olarak alınması gerekebilir

Erken veteriner göz muayenesi, hem kaşımanın nedenini doğru belirlemeyi hem de görme kaybı riskini azaltmayı sağlar.

Sık Sorulan Sorular

Kedim gözü neden kapanıyor veya kısılıyor?

Kedinizin sürekli gözünü kaşıması; basit bir kaşıntıdan çok gözde ağrı, batma, irritasyon veya yüzey hasarının belirtisi olabilir. Konjonktivit, kornea ülseri, yabancı cisim, feline herpesvirus, travma, alerji, göz kapağı problemleri, üveit, glokom veya göz çevresi deri hastalıkları bu davranışa neden olabilir.

Göz kapalıysa akıntı olmasa da ciddi olabilir mi?

Özellikle kaşımaya göz kısma, gözü kapalı tutma, kızarıklık, sulanma, sarı-yeşil akıntı, bulanıklık, beyazlık, mavileşme, travma veya görme kaybı eşlik ediyorsa veteriner göz muayenesi geciktirilmemelidir.

Kedim gözünü açamıyor, hemen veterinere mi gitmem gerekiyor?

Kediniz sürekli gözünü kaşıyor, gözüne pati atıyor, gözünde kızarıklık, sulanma, akıntı, göz kısma veya bulanıklık fark ediyorsanız göz muayenesini ertelemeyin. Kliniğimizde veteriner oftalmoloji yaklaşımıyla; fluorescein testi, Schirmer gözyaşı testi, tonometri, oftalmoskopi ve gerekli durumlarda sitoloji, kültür veya PCR gibi ileri tanı yöntemleri kullanılarak kedinizin göz problemi detaylı şekilde değerlendirilir.

Evde göz damlası kullanabilir miyim?

Veteriner muayenesi yapılmadan evdeki göz damlalarını kullanmamanızı öneririz. Özellikle kortizonlu damlalar, kornea ülseri durumunda ülserin derinleşmesine neden olabilir. Hangi damlayı kullanacağınızı belirlemek için önce muayene gerekir.

Göz kapalıyken ne kadar süre bekleyebilirim?

Göz kapanması çoğu zaman ağrı belirtisidir. Birkaç saatten uzun sürüyorsa, gözde kızarıklık, bulanıklık, akıntı veya travma öyküsü varsa beklemeden muayene yaptırmanız gerekir. Bazı göz hastalıkları hızlı ilerleyebilir.

Tek göz mi, iki göz mi daha tehlikeli?

Her ikisi de ciddiye alınmalıdır. Tek göz kapanması çoğu zaman o gözde yerel bir problem olduğuna işaret eder. İki göz birden etkileniyorsa viral enfeksiyon veya sistemik bir hastalık daha olası olabilir. Her iki durumda da veteriner değerlendirmesi gerekir.

Kedinizin gözünü sürekli kaşıması altta yatan bir göz sorununun işareti olabilir — Göktürk veteriner kliniğimizde detaylı göz muayenesi için bize ulaşabilirsiniz.