Göz Ağrısı Olan Kedi veya Köpeğe Evde Damla Damlatılır mı?

Göz Ağrısı Olan Kedi veya Köpeğe Evde Damla Damlatılır mı?

Kedi veya köpeğiniz gözünü kısıyor, gözünü açamıyor, patisiyle gözünü kaşıyor ya da ışığa bakmak istemiyorsa bu durum basit bir tahrişten çok daha ciddi bir göz hastalığının belirtisi olabilir. Hasta sahipleri böyle bir durumda çoğu zaman evde daha önce kullanılan bir göz damlasını damlatmayı düşünür. Ancak göz ağrısı olan hayvana evde bilinçsiz şekilde damla damlatmak ciddi riskler taşıyabilir.

Özellikle kornea ülseri, glokom, göz travması, ani görme kaybı ve şiddetli göz ağrısı gibi durumlarda yanlış kullanılan bir damla hastalığın ilerlemesine, gözde kalıcı hasara ve hatta görme kaybına neden olabilir. Bu nedenle göz ağrısı olan kedi ve köpeklerde en doğru yaklaşım, gözün veteriner hekim tarafından uygun testlerle değerlendirilmesidir.

Göz Ağrısı Nedir? Hayvanlarda Nasıl Fark Edilir?

Göz ağrısı, göz yüzeyinde, göz içi yapılarda veya göz çevresindeki dokularda gelişen bir problemin dışa yansımasıdır. Kedi ve köpekler ağrıyı insanlar gibi sözel olarak ifade edemez. Bu nedenle göz ağrısı çoğu zaman davranış değişiklikleriyle fark edilir.

Bir hayvanın gözünde ağrı olduğunda genellikle gözünü kısmaya başlar. Göz kapağını tam açmak istemez. Gözde sulanma, kızarıklık, çapaklanma veya bulanıklık görülebilir. Bazı hastalar ışığa hassas hale gelir ve karanlık alanlara çekilmek ister. Bazıları ise gözünü patisiyle kaşır veya yüzünü halıya, koltuğa, yatağa sürter.

Hasta sahipleri bazen bu tabloyu “gözüne toz kaçtı”, “rüzgâr aldı”, “çapaklanma olmuş” veya “hafif enfeksiyon” şeklinde yorumlayabilir. Ancak kedi ve köpeklerde göz ağrısı her zaman dikkatle değerlendirilmelidir. Çünkü dışarıdan hafif görünen bazı göz hastalıkları, kısa sürede ciddi hale gelebilir.

Göz Ağrısının Olası Nedenleri

Göz ağrısının birçok farklı nedeni olabilir. Bunların bazıları hafif seyredebilirken bazıları acil müdahale gerektirir.

Kornea Ülseri

Kornea, gözün en ön kısmındaki saydam tabakadır. Bu tabakada çizik, yara veya derin doku kaybı oluşmasına kornea ülseri denir. Kedi ve köpeklerde göz ağrısının en önemli nedenlerinden biridir. Kornea ülseri olan hastalarda göz kısma, sulanma, kızarıklık ve ışığa hassasiyet sık görülür.

Kornea ülseri varlığında özellikle kortizonlu göz damlaları çok tehlikeli olabilir. Yanlış damla kullanımı ülserin derinleşmesine ve kornea perforasyonuna kadar ilerleyen ciddi sorunlara yol açabilir.

Glokom

Glokom, göz içi basıncının yükselmesiyle ortaya çıkan ciddi bir hastalıktır. Kedi ve köpeklerde şiddetli göz ağrısına neden olabilir. Gözde büyüme, bulanıklık, kızarıklık, ışığa hassasiyet ve görme kaybı görülebilir.

Glokomda zaman çok önemlidir. Göz içi basıncı uzun süre yüksek kalırsa görme siniri zarar görebilir ve kalıcı körlük gelişebilir.

Göz Travmaları

Tırmık yaralanmaları, darbe, yabancı cisimler, diken, ot parçaları, kedi-köpek kavgası veya trafik kazası gibi durumlar göz travmasına neden olabilir. Travma sonrası gözde ağrı, kanlanma, şişlik, bulanıklık veya göz kapağında yaralanma görülebilir.

Travmaya bağlı göz problemlerinde evde damla kullanmadan önce göz bütünlüğünün değerlendirilmesi gerekir.

Konjonktivit

Konjonktivit, gözün beyaz kısmını ve göz kapaklarının iç yüzünü örten dokunun yangısıdır. Kızarıklık, akıntı, çapaklanma ve rahatsızlık hissi yapabilir. Bazı konjonktivitler enfeksiyon kaynaklıdır; bazıları alerji, tahriş, kuru göz veya kapak problemleriyle ilişkili olabilir.

Her kızarık göz konjonktivit değildir. Bu nedenle sadece kızarıklığa bakarak evde damla kullanmak doğru değildir.

Kuru Göz Hastalığı

Kuru göz, gözyaşı üretiminin yetersiz olması veya gözyaşı kalitesinin bozulması sonucu gelişir. Gözde batma, ağrı, yapışkan akıntı, mat görünüm ve tekrarlayan enfeksiyonlara yol açabilir. Özellikle bazı köpek ırklarında daha sık görülür.

Yabancı Cisimler

Göze kaçan ot, toz, kum, diken veya küçük parçacıklar ciddi rahatsızlık oluşturabilir. Yabancı cisim göz yüzeyinde çizik oluşturabilir ve kornea ülserine neden olabilir. Hasta genellikle gözünü aniden kısmaya başlar.

Üveit

Üveit, gözün iç dokularında yangı gelişmesidir. Ağrı, kızarıklık, ışığa hassasiyet, göz bebeğinde değişiklik ve görme azalması ile seyredebilir. Enfeksiyonlar, travmalar, bağışıklık sistemi hastalıkları veya sistemik hastalıklarla ilişkili olabilir.

Hangi Belirtiler Görülür?

Göz ağrısı olan kedi veya köpeklerde şu belirtiler görülebilir:

Bu belirtilerden biri bile varsa, özellikle de hayvan gözünü açamıyorsa, gözünü sürekli kısıyorsa veya gözde bulanıklık varsa, muayene geciktirilmemelidir.

Kedi ve Köpeklerde Göz Ağrısı Farklılık Gösterir mi?

Kedilerde Göz Ağrısı

Kediler göz ağrısını gizleme eğilimindedir. Bu nedenle belirtiler köpeklere göre daha sinsi olabilir. Kedilerde tek gözün kapanması, gözden sulanma, üçüncü göz kapağının belirginleşmesi, hapşırıkla birlikte göz akıntısı veya gözde bulanıklık görülebilir.

Kedilerde özellikle herpesvirus enfeksiyonları, kornea ülserleri, travmalar ve üveit göz ağrısına neden olabilir. Kedi gözüne evde rastgele damla kullanmak, özellikle kornea hasarı varsa tabloyu kötüleştirebilir.

Köpeklerde Göz Ağrısı

Köpekler göz ağrısını daha belirgin gösterebilir. Gözünü kısma, yüzünü yere sürtme, patisiyle göze müdahale etme, gözde kızarıklık ve sulanma sık görülür. Bazı ırklarda göz yapısı nedeniyle kornea travmaları ve ülserleri daha sık gelişebilir.

Köpeklerde ayrıca glokom bazı ırklarda daha ciddi bir risk oluşturur. Gözde ani kızarıklık, büyüme, bulanıklık ve ağrı varsa glokom ihtimali mutlaka değerlendirilmelidir.

Hangi Durumlarda Acildir?

Göz hastalıklarında bazı belirtiler acil kabul edilir. Çünkü göz dokuları hassastır ve bazı durumlarda saatler içinde geri dönüşü zor hasarlar gelişebilir.

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden veteriner göz muayenesi yapılmalıdır:

• Hayvan gözünü açamıyorsa
• Gözünü sürekli kısıyorsa
• Gözde belirgin ağrı varsa
• Gözde ani bulanıklık oluştuysa
• Gözde kanlanma ve şişlik varsa
• Gözde travma, tırmık yarası veya darbe öyküsü varsa
• Ani görme kaybı şüphesi varsa
• Göz bebeğinde ani şekil veya boyut değişikliği varsa
• Gözde mavi-beyaz görünüm oluştuysa
• Kornea ülseri şüphesi varsa
• Glokom şüphesi varsa
• Daha önce kullanılan damlaya rağmen kötüleşme varsa

Özellikle kornea ülseri, glokom, travma, ani körlük ve şiddetli ağrı durumlarında evde beklemek doğru değildir.

Veteriner Hekim Muayenesinde Neler Yapılır?

Veteriner göz muayenesinde amaç sadece gözün dışarıdan nasıl göründüğünü değerlendirmek değildir. Göz ağrısının nedeni doğru şekilde belirlenmelidir. Çünkü aynı belirti farklı hastalıklarda görülebilir.

Örneğin göz kızarıklığı konjonktivit, kornea ülseri, üveit veya glokomda görülebilir. Göz sulanması basit irritasyonda da olabilir, derin kornea ülserinde de olabilir. Bu nedenle muayene sistematik yapılmalıdır.

Veteriner hekim muayenede genellikle şu değerlendirmeleri yapar:

• Göz kapaklarının yapısı
• Kirpiklerin göze temas edip etmediği
• Kornea yüzeyinin durumu
• Gözde ülser veya çizik olup olmadığı
• Gözyaşı üretimi
• Göz içi basıncı
• Göz bebeği refleksleri
• Görme yanıtları
• Lens ve göz içi yapılar
• Fundus, yani göz dibi değerlendirmesi
• Gerekirse enfeksiyon veya hücresel değişiklik araştırması

Bu değerlendirmeler sonucunda tedavi planı gözün gerçek problemine göre belirlenir.

Kullanılabilecek Tanısal Testler

Fluorescein Testi

Fluorescein testi, kornea yüzeyinde ülser, çizik veya doku kaybı olup olmadığını değerlendirmek için kullanılır. Göz yüzeyine özel bir boya uygulanır. Kornea yüzeyinde hasar varsa boya bu bölgeye tutunur.

Bu test, göz ağrısı olan hastalarda çok önemlidir. Çünkü kornea ülseri varsa kullanılacak damlalar ve tedavi yaklaşımı değişir. Özellikle kortizonlu damlalar ülser varlığında ciddi risk oluşturabilir.

Schirmer Gözyaşı Testi

Schirmer gözyaşı testi, gözyaşı üretimini ölçmek için kullanılır. Kuru göz hastalığı şüphesi olan kedi ve köpeklerde önemlidir. Gözyaşı yetersizliği uzun vadede kornea hasarına, kronik enfeksiyona ve ağrıya neden olabilir.

Tonometri

Tonometri, göz içi basıncını ölçen testtir. Glokom veya üveit gibi hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılır. Göz içi basıncının yüksek olması glokom açısından, düşük olması ise bazı yangısal hastalıklar açısından önemli bilgi verebilir.

Göz ağrısı, bulanıklık ve ani görme kaybı olan hastalarda tonometri geciktirilmemesi gereken testlerden biridir.

Oftalmoskopi / Fundus Muayenesi

Oftalmoskopi ile gözün iç yapıları ve göz dibi değerlendirilir. Retina, optik sinir ve damar yapıları incelenebilir. Ani körlük, nörolojik hastalık şüphesi, hipertansiyon, inflamasyon veya sistemik hastalıkların göz bulgularında önemlidir.

Gerekirse Sitoloji, Kültür ve PCR

Bazı durumlarda göz yüzeyinden veya akıntıdan örnek alınması gerekebilir. Sitoloji ile hücresel yapı, yangı tipi, bakteri, maya veya bazı enfeksiyöz etkenler değerlendirilebilir. Kültür ve antibiyogram özellikle dirençli enfeksiyonlarda yol göstericidir. PCR ise bazı viral veya enfeksiyöz hastalıkların araştırılmasında kullanılabilir.

Tedavi Genel Olarak Nasıl Planlanır?

Göz ağrısında tedavi, altta yatan nedene göre planlanır. Tek bir standart damla veya her hastaya uygulanabilecek tek bir tedavi yoktur.

Kornea ülseri varsa göz yüzeyinin korunması, enfeksiyon riskinin kontrol altına alınması ve ülserin derinliğine göre medikal veya cerrahi tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi gerekir. Glokomda göz içi basıncının düşürülmesi ve görmenin korunması hedeflenir. Kuru göz hastalığında gözyaşı üretimini ve göz yüzeyi sağlığını destekleyen tedaviler planlanır. Enfeksiyonlarda etkenin türüne göre uygun yaklaşım belirlenir. Travmalarda ise göz bütünlüğü ve görme potansiyeli dikkatle değerlendirilir.

Bazı hastalarda sadece damla tedavisi yeterli olabilirken, bazı hastalarda koruyucu yakalık, sık kontrol, ileri görüntüleme, laboratuvar testleri veya cerrahi müdahale gerekebilir.

Evde Ne Yapılmalı, Ne Yapılmamalı?

Göz ağrısı olan bir hayvanda evde yapılabilecek en doğru şey, gözü daha fazla tahriş etmekten kaçınmak ve veteriner muayenesini geciktirmemektir.

Evde Yapılabilecekler

Hayvanın gözünü kaşımasını engellemek için veteriner hekime ulaşana kadar yakalık kullanılması düşünülebilir.

Göz çevresindeki akıntı, göze baskı yapmadan temiz bir gazlı bez ve uygun steril solüsyonla nazikçe silinebilir.

Hayvanın gözüne temas etmesine, halıya veya koltuğa sürtmesine izin verilmemelidir.

Travma, ani bulanıklık veya gözünü açamama varsa muayene acil planlanmalıdır.

Evde Yapılmaması Gerekenler

Daha önce başka bir hayvan için verilen damla kullanılmamalıdır.

İnsan göz damlaları veteriner hekim önerisi olmadan uygulanmamalıdır.

Kortizonlu damlalar muayenesiz kullanılmamalıdır.

Antibiyotikli damlalar “zararı olmaz” düşüncesiyle kullanılmamalıdır.

Göze çay, bitkisel karışım, kolonya, serum olmayan sıvılar veya ev yapımı ürünler uygulanmamalıdır.

Göz ovuşturulmamalı veya zorla açılmaya çalışılmamalıdır.

“Bir iki gün bekleyelim” yaklaşımı şiddetli ağrıda risklidir.

Kortizonlu veya Antibiyotikli Göz Damlalarının Bilinçsiz Kullanım Riski

Hasta sahipleri çoğu zaman evde bulunan eski bir göz damlasını kullanmanın hızlı çözüm olacağını düşünebilir. Ancak göz hastalıklarında yanlış damla kullanımı ciddi sonuçlar doğurabilir.

Kortizonlu Göz Damlaları Neden Risklidir?

Kortizonlu damlalar bazı göz hastalıklarında veteriner hekim kontrolünde kullanılabilir. Ancak kornea ülseri, kornea çizikleri veya enfeksiyon şüphesi olan durumlarda bilinçsiz kullanımı tehlikelidir.

Kornea ülseri olan bir göze kortizonlu damla uygulanması ülserin derinleşmesine, enfeksiyonun ilerlemesine ve korneanın zayıflamasına neden olabilir. Bu durum bazı hastalarda gözün delinmesine kadar ilerleyebilir.

Antibiyotikli Göz Damlaları Neden Her Zaman Masum Değildir?

Antibiyotikli damlalar da her göz probleminde çözüm değildir. Göz ağrısının nedeni glokom, üveit, kuru göz, travma veya kornea hasarı olabilir. Bu durumlarda rastgele antibiyotik kullanmak gerçek hastalığın tanısını geciktirebilir.

Ayrıca gereksiz antibiyotik kullanımı direnç gelişimine katkıda bulunabilir. Özellikle kronik veya tekrarlayan enfeksiyonlarda kültür ve antibiyogram gerekebilir.

Geç Kalınırsa Ne Olur?

Göz hastalıklarında geç kalmak bazen sadece tedavi süresini uzatmaz; görme kaybı riskini de artırır. Özellikle kornea ülseri derinleşirse cerrahi müdahale gerekebilir. Glokomda göz içi basıncı uzun süre yüksek kalırsa kalıcı körlük gelişebilir. Travmalarda göz içi yapılar zarar görebilir. Üveit gibi hastalıklar tedavi edilmezse göz içinde kalıcı hasar bırakabilir.

Bazı göz hastalıklarında ilk 24 saat çok değerlidir. Bu nedenle gözünü açamayan, ağrısı belirgin olan veya gözünde ani değişiklik fark edilen kedi ve köpeklerde muayene ertelenmemelidir.

Sık Sorulan Sorular

Kedim gözü neden kapanıyor veya kısılıyor?

Göz ağrısı olan kedi veya köpeklerde evde bilinçsiz damla kullanımı risklidir. Gözünü kısma, gözünü açamama, sulanma, kızarıklık, bulanıklık ve ışığa hassasiyet önemli belirtilerdir. Özellikle kornea ülseri, glokom, travma, ani körlük ve şiddetli ağrı durumlarında erken veteriner göz muayenesi görmeyi korumak açısından çok önemlidir.

Göz kapalıysa akıntı olmasa da ciddi olabilir mi?

Göz hastalıklarında doğru tedavi, doğru tanıyla başlar. Bu nedenle hangi damlanın kullanılacağına karar vermeden önce gözün fluorescein testi, gözyaşı testi, tonometri ve gerekli diğer muayenelerle değerlendirilmesi gerekir.

Evde göz damlası kullanabilir miyim?

Veteriner muayenesi yapılmadan evdeki göz damlalarını kullanmamanızı öneririz. Özellikle kortizonlu damlalar, kornea ülseri durumunda ülserin derinleşmesine neden olabilir. Hangi damlayı kullanacağınızı belirlemek için önce muayene gerekir.

Göz kapalıyken ne kadar süre bekleyebilirim?

Göz kapanması çoğu zaman ağrı belirtisidir. Birkaç saatten uzun sürüyorsa, gözde kızarıklık, bulanıklık, akıntı veya travma öyküsü varsa beklemeden muayene yaptırmanız gerekir. Bazı göz hastalıkları hızlı ilerleyebilir.

Tek göz mi, iki göz mi daha tehlikeli?

Her ikisi de ciddiye alınmalıdır. Tek göz kapanması çoğu zaman o gözde yerel bir problem olduğuna işaret eder. İki göz birden etkileniyorsa viral enfeksiyon veya sistemik bir hastalık daha olası olabilir. Her iki durumda da veteriner değerlendirmesi gerekir.